با افزایش دادههای علمی در محیطهای دیجیتال، حفظ مالکیت فکری و اطمینان از صحت دادهها به یکی از چالشهای اصلی نظامهای اطلاعاتی تبدیل شده است. کتابخانههای دیجیتال برای جلوگیری از تغییرات غیرمجاز، جعل هویت و از دست رفتن قابلیت ردیابی نسخهها به راهکارهای مؤثرتری نیاز دارند. هدف این پژوهش ارائه یک مدل مفهومی مبتنی بر بلاکچین یا زنجیرهی بلوکی جهت ثبت، رهگیری و اثبات مالکیت دادههای علمی در کتابخانههای دیجیتال است. در این مدل، دادهها و فرادادهها با استفاده از الگوریتمهای هش رمزنگاری شده و تمامی تراکنشهای ثبت، ویرایش یا حذف در یک زنجیره بلوکی امن و غیرمتمرکز ذخیره میشوند. قراردادهای هوشمند، برنامههای اجراشونده روی بلاکچیناند که قواعد مالکیت و سیاستهای دسترسی را بهصورت خودکار اعمال میکنند. این پژوهش با ارائهی چارچوبی مفهومی، زمینه حفظ مالکیت فکری، ثبت پایدار تغییرات نسخهها و راستیآزمایی اصالت دادهها و فرادادههای علمی را در کتابخانههای دیجیتال فراهم نموده و میتواند مبنایی جهت طراحی و توسعه سامانههای مبتنی بر بلاکچین در این حوزه باشد.
داورزنی, ز. and Dabaghi, F. (2026). blockchain in digital library. Journal of Agricultural Information Sciences and Technology: Agricultural Intelligence, 9(2), 35-44. doi: 10.22092/jaist.2026.372156.1158
MLA
داورزنی, ز. , and Dabaghi, F. . "blockchain in digital library", Journal of Agricultural Information Sciences and Technology: Agricultural Intelligence, 9, 2, 2026, 35-44. doi: 10.22092/jaist.2026.372156.1158
HARVARD
داورزنی, ز., Dabaghi, F. (2026). 'blockchain in digital library', Journal of Agricultural Information Sciences and Technology: Agricultural Intelligence, 9(2), pp. 35-44. doi: 10.22092/jaist.2026.372156.1158
CHICAGO
ز. داورزنی and F. Dabaghi, "blockchain in digital library," Journal of Agricultural Information Sciences and Technology: Agricultural Intelligence, 9 2 (2026): 35-44, doi: 10.22092/jaist.2026.372156.1158
VANCOUVER
داورزنی, ز., Dabaghi, F. blockchain in digital library. Journal of Agricultural Information Sciences and Technology: Agricultural Intelligence, 2026; 9(2): 35-44. doi: 10.22092/jaist.2026.372156.1158